در بازپرسی عمومی مربوط به عملیاتهای نیروهای بریتانیایی در افغانستان، یک افسر ارشد پیشین ارتش بریتانیا اعلام کرده است که نیروهای ویژه این کشور در برخی موارد بازداشتشدگان را اعدام کرده و مرتکب جنایات جنگی شدهاند؛ اتهاماتی که در چارچوب بررسی عملیاتهای شبانه سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ مطرح شده و در حالی پیگیری میشود که وزارت دفاع بریتانیا میگوید تحقیقات قبلی پلیس نظامی شواهد کافی برای پیگرد قانونی پیدا نکرده بود.
این بازپرسی که به دستور وزارت دفاع بریتانیا آغاز شده، مجموعهای از عملیاتهای شبانه نیروهای بریتانیایی از اواسط ۲۰۱۰ تا اواسط ۲۰۱۳ را بررسی میکند؛ دورهای که این نیروها بخشی از ائتلاف تحت رهبری آمریکا در نبرد علیه طالبان بودند. آغاز این بررسیها پس از انتشار یک مستند تلویزیونی از شبکه بیبیسی بود که گزارش میداد نیروهای سرویس هوایی ویژه (SAS) بیش از یک دهه پیش ۵۴ نفر را در شرایط مشکوک کشتهاند.
وزارت دفاع بریتانیا پیشتر اعلام کرده بود که چندین تحقیق پلیس نظامی درباره ادعاهای رفتار نادرست نیروهای بریتانیایی در افغانستان، از جمله اتهامات مطرحشده علیه این نیروها، هیچیک شواهد کافی برای پیگرد قانونی فراهم نکردهاند.
چارلز هدون-کیو، رئیس بازپرسی و قاضی ارشد، هدف این بررسی را تعیین این موضوع عنوان کرده است که آیا اطلاعات معتبری درباره قتلهای فراقضایی وجود داشته، آیا تحقیقات سالهای بعد پلیس نظامی بهطور مناسب انجام شده و آیا موارد احتمالی نقض قانون پنهان مانده است. او تأکید کرد: مهم است کسانی که قانون را نقض کردهاند به مقامات مربوطه ارجاع شوند، در حالی که سایه سوءظن از افرادی که کار اشتباهی انجام ندادهاند برداشته شود.
بازپرسی پیشتر نگرانیهای برخی سربازان حاضر در افغانستان را درباره یک زیرواحد موسوم به UKSF1 شنیده بود؛ یکی از آنان گفته بود اعضای این واحد در جریان عملیاتها، مردان در سن جنگ را بدون تهدید، واقعا میکشتند.
در شهادت جدیدی که بهصورت خصوصی مطرح شد اما روز دوشنبه منتشر شد، افسری با شناسه N1466 که در سال ۲۰۱۱ معاون رئیس ستاد عملیات در مقر نیروهای ویژه بود، اعلام کرد نسبت به تعداد بازداشتشدگانی که در جریان عملیاتهای UKSF1 کشته میشدند مشکوک شده بود. او گفت بر اساس بررسی گزارشهای رسمی، تعداد دشمنان کشتهشده در درگیری (EKIA) از تعداد سلاحهای کشفشده بیشتر بود و گزارشهای مکرر درباره تلاش بازداشتشدگان برای برداشتن سلاح یا استفاده از نارنجک باورپذیر نبود.
او در ادامه به وکیل ارشد بازپرسی گفت: صراحتاً بگویم ما درباره جنایات جنگی صحبت میکنیم… درباره اینکه بازداشتشدگان بازگردانده شده و با این ادعا که علیه نیروها خشونت کردهاند، اعدام شدهاند.
به گفته او، این موضوع با مدیر نیروهای ویژه با شناسه ۱۸۰۲ در میان گذاشته شده، اما او بهجای بررسی اقدام جنایی، تنها دستور بازنگری در تاکتیک عملیاتی را صادر کرده بود. افسر N1466 افزود که تأسف میخورد در آن زمان موضوع را مستقیماً به پلیس نظامی گزارش نکرده، هرچند نگرانیهای خود را بعداً در سال ۲۰۱۵ مطرح کرده است.
او در اظهارات خود گفت: من عمیقاً نگران بودم که آنچه بهشدت مظنون بودم، قتل غیرقانونی افراد بیگناه، از جمله کودکان، باشد. او افزود به این نتیجه رسیده بود که موضوع قتلهای فراقضایی محدود به یک زیرواحد خاص نیست و احتمالاً گستردهتر بوده و ظاهراً بسیاری در نیروهای ویژه از آن اطلاع داشتهاند.
شواهد دیگری که به بازپرسی ارائه شد نشان میدهد برخی نیروهای حاضر در عملیاتهای اطلاعاتمحور از این موضوع ابراز نارضایتی کردهاند که بازداشتشدگان ظرف چند روز آزاد میشدند، زیرا نظام قضایی افغانستان توان رسیدگی نداشته است. همچنین گزارشهایی درباره رقابت میان واحدهای UKSF1 و UKSF3 مطرح شد؛ واحدی که N1466 عضو آن بود.
او در پایان گفت: میدانم برخی خواهند گفت من قصد دشمنی یا تسویهحساب دارم… اما هیچچیز از این حقیقت دورتر نیست. ما برای چنین رفتارهایی وارد نیروهای ویژه نشدیم؛ اینکه کودکان در تختهایشان هدف قرار بگیرند یا افراد بهطور تصادفی کشته شوند… این نه ویژه است، نه حرفهای، نه مطابق ارزشهای ما، و اکثر نیروها نیز چنین اقداماتی را تأیید یا پنهان نمیکنند.
