محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ایران، اعلام کرد که ظرفیت کنونی تخت‌های روان‌پزشکی در این کشور، به‌ویژه در شهرهای پرجمعیت، با نیازهای موجود تناسب ندارد و افزایش تعداد این تخت‌ها ضروری است.
شالبافان در گفت‌وگویی رسانه‌ای با استناد به نتایج آخرین رصد سلامت روان گفت که میزان شیوع اختلالات روان‌پزشکی در ایران به ۲۵.۱ درصد می‌رسد. به گفته او، مراجعه بیماران با شرایط حاد روان‌پزشکی به مراکز اورژانس، از جمله موارد مرتبط با افکار خودکشی و اقدام به آن در گروه‌های سنی مختلف، ضرورت گسترش ظرفیت بستری را نشان می‌دهد.
وی با اشاره به وسعت جغرافیایی ایران توضیح داد که تمرکز تخت‌های روان‌پزشکی در مراکز استان‌ها، به دلیل فاصله زیاد برخی شهرها از این مراکز، پاسخگوی نیاز تمام مناطق نیست و علاوه بر افزایش تعداد تخت‌ها، توزیع جغرافیایی مناسب آن‌ها نیز اهمیت دارد.
این مقام وزارت بهداشت یادآور شد که مطابق دستورالعمل‌های پیشین، دست‌کم ۱۰ درصد تخت‌های بیمارستانی باید به خدمات روان‌پزشکی اختصاص یابد و اجرای این سهم در شرایط کنونی ضروری است.
شالبافان همچنین از اجرای برنامه‌هایی برای کاهش بستری مجدد بیماران خبر داد و گفت که طرح سراج با ارائه خدمات سلامت روانی و اجتماعی در جامعه، در مناطقی که پوشش جمعیتی مناسبی دارند، توانسته است نیاز به بستری را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. با این حال، وی تأکید کرد که توسعه خدمات سرپایی و اجتماعی به‌تنهایی برای جبران کمبود تخت‌های روان‌پزشکی کافی نیست.
او خواستار توجه ویژه به افزایش تخت‌های تخصصی روان‌پزشکی برای کودکان، نوجوانان و سالمندان و همچنین مراکز بستری درمان اعتیاد شد و افزود که گسترش این خدمات به حمایت ویژه نیاز دارد.
به گفته شالبافان، بخش خصوصی با وجود برخورداری از ظرفیت بالقوه برای ارائه خدمات تخصصی بیمارستانی، در حال حاضر تنها در چند شهر خدمات بستری روان‌پزشکی ارائه می‌کند و مشکلات اقتصادی از عوامل کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری در این حوزه است.
وی با اشاره به اقدامات مقطعی سال‌های گذشته برای افزایش تخت‌های روان‌پزشکی، بر ضرورت برنامه‌ریزی مستمر و همکاری نهادهای مختلف تأکید کرد و گفت معاونت درمان وزارت بهداشت در حال برنامه‌ریزی برای توسعه ظرفیت بیمارستانی است.
شالبافان در مقایسه وضعیت ایران با سایر کشورها نیز اظهار داشت که ظرفیت تخت‌های روان‌پزشکی ایران در مقایسه با برخی کشورهای هم‌سطح منطقه، در وضعیت متوسط قرار دارد، اما نسبت به جمعیت، از بسیاری از کشورهای غربی کمتر است.
او در عین حال خاطرنشان کرد که تفاوت در نظام ارجاع، شیوه ارائه خدمات، پراکندگی جمعیت و قوانین مربوط به بستری و نگهداری بیماران مزمن، مقایسه مستقیم آمار تخت‌های روان‌پزشکی میان کشورها را دشوار می‌کند.
این مقام وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد که توسعه ظرفیت بستری روان‌پزشکی در ایران باید متناسب با نیاز جمعیت و شرایط جغرافیایی کشور انجام شود تا دسترسی بیماران در مناطق مختلف به خدمات تخصصی بهبود یابد.
