ریال ایران روز دوشنبه، ۲۴ آگوست، همزمان با آغاز معاملات بازار ارز، به پایینترین سطح خود رسید و هر دلار آمریکا در بازار آزاد حدود ۲ میلیون و ۲۰ هزار تومان معامله شد. این در حالی است که نرخ اعلامشده از سوی بانک مرکزی ایران حدود ۱۵۰ هزار تومان برای هر دلار است؛ اما نرخ بازار آزاد مبنای اصلی معاملات مردم و فعالان اقتصادی محسوب میشود.
این افت ارزش پول ملی در شرایطی رخ میدهد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، قرار است در یک نشست خبری در واشنگتن جزئیات اقدامات جدید آمریکا علیه ایران را اعلام کند. این اقدامات میتواند شامل تحریمهای ثانویه علیه نهادها و کشورهایی از جمله چین باشد که به تجارت با ایران ادامه میدهند.
ارزش ریال ایران پیش از حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه نیز تحت فشار بود و اقتصاد این کشور با تورم دورقمی و رشد منفی مواجه بود. با این حال، نزدیک به شش ماه درگیری نظامی، فشارهای بیشتری بر اقتصاد ایران وارد کرده است.
افزایش قیمت کالاهای اساسی نیز فشار بر معیشت مردم را تشدید کرده است؛ قیمت برنج از آغاز جنگ حدود ۶۰ درصد و قیمت گوشت گاو بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافته است. صندوق بینالمللی پول نیز پیشبینی کرده است تولید ناخالص داخلی ایران بیش از ۵ درصد کاهش یابد.
با این حال، این فشارهای اقتصادی تاکنون به فشار سیاسی قابلتوجهی در داخل ایران منجر نشده است.
در همین حال، تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی مناقشه میان ایران و آمریکا است. حملات و تهدیدهای ایران علیه کشتیها در این آبراه حیاتی، تردد دریایی را تقریباً متوقف کرده و پیامدهایی برای اقتصاد جهانی داشته است.
پیش از آغاز درگیریها، حدود یکپنجم نفت معاملهشده در جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. ایران اکنون از بازگشایی کامل این آبراه خودداری کرده و خواستار دریافت هزینه از کشتیهای عبوری شده است.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که ایران و عمان در مراحل پایانی توافق بر سر طرحی برای مدیریت مشترک تنگه هرمز قرار دارند. بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، نیز قرار است روز سهشنبه به ایران سفر کند.
در همین شرایط، ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در تهران با مقامهای ایرانی درباره پیشنهادهای جدید برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا رایزنی میکند. این تلاشها پس از تماسهای جدید میان واشنگتن و اسلامآباد انجام میشود.
دولت آمریکا همزمان اعلام کرده است که تحریمهای شدیدتری علیه ایران و کشورهای طرف معامله با تهران در نظر دارد.
هفته گذشته، امارات متحده عربی اعلام کرد تجارت خود با ایران را به حالت تعلیق درمیآورد. چین، بزرگترین شریک تجاری ایران و خریدار اصلی نفت این کشور، نیز اعلام کرده است تحولات را از نزدیک دنبال میکند و برای حفاظت از حقوق و منافع خود اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، ضمن دعوت طرفها به خویشتنداری و رفتار منطقی، هشدار داد که تحریمها و سیاستهای فشار به حل مسائل کمک نمیکنند.
