در هفتههای اخیر، مجموعهای از حملات خشونتآمیز شهرکنشینان اسرائیلی، از جمله آتشزدن مساجد، حمله به روستاهای فلسطینی و عملیاتهای نظامی اسرائیل، شرایط امنیتی در کرانه باختری اشغالی را وخیمتر کرده است.
در واکنش به شرایط امنیتی موجود، سفارت آمریکا در اسرائیل اعلام کرد رفتوآمد کارکنان خود و خانوادههایشان بهطور موقت محدود شده است. این سفارت از کارکنان خود خواسته است تا دستکم تا روز چهارشنبه از سفرهای غیرضروری و حضور در تجمعات عمومی خودداری کنند.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز اعلام کرده است که همچنان با شرکای منطقهای درباره وضعیت امنیتی موجود در حال رایزنی است.
افزایش حملات شهرکنشینان
در هفتههای گذشته، حملات متعددی از سوی شهرکنشینان اسرائیلی علیه شهرها و روستاهای فلسطینی در کرانه باختری گزارش شده است. بر اساس این گزارشها، منازل، زمینهای کشاورزی و خودروها به آتش کشیده شده و برخی جوامع فلسطینی هدف حملات مکرر، تهدید و تلاش برای وادار کردن ساکنان به ترک زمینهای خود قرار گرفتهاند.
در روستای جالود در جنوب نابلس، یک خانواده فلسطینی پس از نزدیک به سه ماه آزار و اذیتهای فزاینده مجبور به ترک خانه خود شد. به گفته منابع محلی، شهرکنشینان اسرائیلی پس از ایجاد یک پایگاه غیرقانونی در نزدیکی این خانه، آن را به آتش کشیدند، برق را قطع کردند و مانع دسترسی خانواده به غذا، آب و خدمات پزشکی شدند و در نهایت ملک را تصرف کردند.
مقامهای فلسطینی و گروههای حقوق بشری میگویند چنین حوادثی در سراسر کرانه باختری اشغالی افزایش یافته است.
در همین حال، گروههایی از شهرکنشینان اسرائیلی دو مسجد را در شمال کرانه باختری هدف حملات جداگانه قرار دادند. مسجد الرحمه در قصره، جنوب نابلس، و یک مسجد محلی در روستای کور در نزدیکی طولکرم، در این حملات آسیبهای گستردهای دیدند.
مهاجمان همچنین شعارهای نفرتپراکنانه به زبان عبری روی دیوارهای سوخته این مساجد نوشتند. تصاویر دوربینهای امنیتی در روستای کور نیز نشان میدهد سه شهرکنشین در حال منفجر کردن مواد منفجره در ورودی ساختمان مسجد بودهاند.
بر اساس اعلام مقامهای فلسطینی، دستکم ۴۵ مسجد تنها در سال ۲۰۲۵ در حملات شهرکنشینان آسیب دیده یا به آتش کشیده شدهاند.
این حملات پس از درگیری مرگبار روز جمعه در روستای تل در جنوبغرب نابلس رخ داد؛ جایی که به گفته منابع فلسطینی، شهرکنشینان مسلح اسرائیلی با ورود به زمینهایی که ورود به آنها برای فلسطینیان محدود شده بود، درگیری و تیراندازی را رقم زدند.
در این حادثه چهار عضو خانواده رمضان به نامهای ابراهیم، جواد، فاروق و عمران، همچنین یک سرباز اسرائیلی و یک مسئول امنیتی شهرک کشته شدند.
پس از این رویداد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور، دستور انجام «عملیات نظامی گسترده» در مناطق اطراف را صادر کردند.
نیروهای اسرائیلی در منطقه تل و مناطق اطراف، محدودیتهای رفتوآمد اعمال کردند، پنج گردان نظامی اضافی مستقر کردند، عملیات بازرسی خانهبهخانه انجام دادند و بیش از ۷۰ فلسطینی را بازداشت کردند.
بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، خواستار تخریب کامل چند روستای فلسطینی شد و از ارتش خواست با «تمام قوا» برای مقابله با آنچه او «زیرساختهای تروریستی» خواند، اقدام کند.
همزمان با افزایش تنشها، گزارشهایی از حملات تلافیجویانه شهرکنشینان مسلح اسرائیلی در مناطق مختلف کرانه باختری منتشر شد؛ حملاتی که در جریان آن منازل، خودروها و مغازههای تجاری به آتش کشیده و برخی زمینهای کشاورزی، از جمله باغهای زیتون، تخریب شدند.
افزایش خشونت و کوچ اجباری
دادههای دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) نشان میدهد خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری اشغالی با افزایش مداوم و شدید همراه بوده است.
بر اساس این دادهها، بین اول ژانویه ۲۰۲۵ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، ناظران سازمان ملل ۳ هزار و ۳۳ مورد حمله شهرکنشینان اسرائیلی را ثبت کردهاند.
میانگین ماهانه حملات در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۹۰ مورد بوده که ۲۴ درصد بیشتر از میانگین ماهانه ثبتشده در سال ۲۰۲۵ است.
این خشونتها به کوچ اجباری شماری از فلسطینیان منجر شده است. تنها در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، حدود هزار و ۹۸۸ فلسطینی مجبور به ترک خانههای خود شدند؛ رقمی که از مجموع آوارگی ثبتشده در کل سال ۲۰۲۵ بیشتر است.
استانهای رامالله، نابلس و الخلیل بیشترین میزان خشونت شهرکنشینان و تصرف زمین را تجربه کردهاند.
بر اساس برآوردها، حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ هزار شهرکنشین اسرائیلی در نزدیک به ۲۵۰ شهرک و پایگاه در کرانه باختری اشغالی و قدس شرقی زندگی میکنند. سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، شهرکسازی اسرائیل در اراضی اشغالی فلسطین را مغایر با قوانین بینالمللی میدانند و هشدار دادهاند خشونتهای فزاینده شهرکنشینان میتواند تغییرات ماندگاری در وضعیت موجود این مناطق ایجاد کند.
