محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، روز چهارشنبه در حاشیه جلسه هیئت دولت و در گفتوگو با خبرنگاران، با اشاره به نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل، مواضع ایران در قبال بازرسیهای هستهای را تشریح کرد.
وی گفت ایران تا زمانی که نحوه و الزامات بازرسی از تأسیسات هستهای آسیبدیده در جریان حملات نظامی بهطور شفاف تدوین و بهصورت رسمی اعلام نشود، اجازه دسترسی به این مراکز را نخواهد داد.
اسلامی افزود اگر چنین چارچوبی تعریف شود، آژانس باید آن را بهصورت رسمی اعلام کند تا ایران بر اساس آن اقدام کرده و امکان بازرسی فراهم شود.
وی تأکید کرد ایران بهطور رسمی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواسته است مشخص کند در صورتی که یک صنعت هستهای ثبتشده و تحت نظارت آژانس هدف حمله نظامی قرار گیرد، چه اقداماتی باید در قبال این وضعیت انجام شود.
در جریان درگیری ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در ماه ژوئن، ارتش آمریکا با استفاده از بمبهای سنگرشکن، سه تأسیسات هستهای اصلی ایران شامل فردو، نطنز و اصفهان را در عملیاتی با نام «چکش نیمهشب» (Operation Midnight Hammer) هدف قرار داد.
این حملات بیش از یک هفته پس از آن انجام شد که اسرائیل حملهای غافلگیرانه به ایران آغاز کرد؛ حملهای که به کشتهشدن فرماندهان ارشد نظامی و شماری از دانشمندان هستهای ایران انجامید و برخی تأسیسات هستهای را نیز هدف قرار داد.
پس از این حملات، ایران بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی مستقر در کشور را اخراج کرد و اعلام کرد این نهاد حملات انجامشده علیه تأسیسات هستهای ایران را محکوم نکرده است.
اسلامی همچنین یادآور شد چند روز پیش از آغاز این حملات، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی قطعنامهای با ادبیات تند تصویب کرده بود که در آن ایران به عدم پایبندی به تعهدات خود متهم شده بود.
رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اظهارات مطرحشده در نشست اخیر شورای امنیت درباره منع گسترش سلاحهای هستهای، گفت اعضای شورا در این نشست دچار اختلاف نظر بودند.
وی این نشست و ارجاعات مطرحشده در آن را غیرحرفهای و فاقد مبنای حقوقی توصیف کرد.
اسلامی گفت قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که توافق هستهای برجام را تأیید کرده بود، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و دیگر هیچ اثر حقوقی یا مأموریت اجرایی ندارد.
وی افزود این موضع از سوی روسیه و چین نیز مورد تأیید قرار گرفته است.
در همین نشست، امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، اعلام کرد ایران همچنان به دیپلماسی اصولی و مذاکرات واقعی پایبند است و افزود اکنون مسئولیت بر عهده فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده است تا با برداشتن گامهای مشخص و قابل اعتماد، زمینه بازسازی اعتماد را فراهم کنند.
در مقابل، نماینده ایالات متحده گفت واشنگتن برای گفتوگوهای رسمی با ایران در دسترس است، اما تنها در صورتی که تهران آماده گفتوگویی مستقیم و معنادار باشد.
وی تأکید کرد شرط اصلی آمریکا در هر توافقی این است که غنیسازی اورانیوم در داخل ایران انجام نشود.
اسلامی در پایان گفت اگر حمله نظامی به تأسیسات هستهای تحت پادمان مجاز تلقی میشود، باید این موضوع بهصورت رسمی اعلام شود و اگر مجاز نیست، باید محکوم گردد.
وی افزود در صورت محکوم شدن چنین حملاتی، لازم است چارچوب روشنی درباره نحوه تعامل و بازرسی از تأسیسات آسیبدیده پس از حملات نظامی اعلام شود؛ در غیر این صورت، فشارهای سیاسی و روانی برای انجام بازرسی پذیرفته نخواهد شد.
پیش از آغاز درگیری ماه ژوئن، ایران و ایالات متحده پنج دور مذاکرات غیرمستقیم هستهای با میانجیگری عمان برگزار کرده بودند که بدون دستیابی به پیشرفت قابل توجه پایان یافت.
