دومین نشست گروه برنامهریزی مشترک ترکیه و عراق قرار است در تاریخ ۱۷ آوریل ۲۰۲۵، به میزبانی بغداد و به ریاست نوح ییلماز، معاون وزیر امور خارجه ترکیه، و همتای عراقیاش محمد حسین بحرالعلوم برگزار شود.
پیش از برگزاری این نشست، وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیهای، نکات مهم و محورهای اصلی این گفتوگوها را تشریح کرد. در این بیانیه بر اراده متقابل آنکارا و بغداد برای پیشبرد روابط دو کشور بر پایه یک دستور کار مثبت و در چارچوبی نهادینه تأکید شده است.
همچنین، بررسی مراحل تأیید و اجرای توافقنامههایی که در جریان سفر رئیسجمهور ترکیه به عراق به امضا رسیدهاند و ارزیابی وضعیت کنونی سازوکارهای مشترکی که تاکنون ایجاد شده یا قرار است ایجاد شود، از دیگر محورهای مطرحشده در این بیانیه بوده است.
در این چارچوب، وزارت امور خارجه ترکیه بر اهمیت حفظ ثبات و امنیت عراق تأکید کرده و با اشاره به تلاشهای دولت السودانی برای جلوگیری از تأثیرات منفی تجاوزگریهای اسرائیل در منطقه و تحولات سوریه بر عراق، اعلام کرده است که ترکیه از این تلاشها حمایت میکند.
همچنین، خرسندی آنکارا از تصمیم بغداد برای اعلام گروه پ.ک.ک بهعنوان «گروه ممنوعه» مورد تأکید قرار گرفته و انتظار ترکیه برای شناسایی رسمی این گروه بهعنوان گروه تروریستی و پاکسازی کامل آن از خاک عراق، بار دیگر یادآوری شده است.
از سوی دیگر، در این بیانیه، حمایت ترکیه از پروژه راهبردی «مسیر توسعه» مورد تأیید قرار گرفته و بر ضرورت گفتوگو درباره گامهای لازم برای تسریع در اجرای این پروژه تأکید شده است.
وزارت امور خارجه ترکیه همچنین اهمیت گسترش روابط اقتصادی و تجاری با عراق، که یکی از مهمترین شرکای ترکیه در این حوزه به شمار میآید، را مورد توجه قرار داده و در نهایت، به نقش ترکمنهای عراق بهعنوان پلی انسانی و مستحکم میان دو کشور اشاره نموده و بر ضرورت حفظ امنیت، آرامش و رفاه آنان تأکید کرده است.
گروه برنامهریزی مشترک ترکیه و عراق
سفر رئیسجمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، در تاریخ ۲۲ آوریل ۲۰۲۴ به عراق، نقطهعطفی در روابط ترکیه و عراق به شمار میآید. در جریان این سفر، در حوزههای گوناگون از جمله پروژه «مسیر توسعه»، امنیت، حملونقل، انرژی، صنعت، کشاورزی و آبهای فرامرزی، در مجموع ۲۷ سند حقوقی به امضا رسید.
در میان اسناد امضاشده، توافقنامه چارچوب راهبردی برای همکاری مشترک، بهعنوان مرجع اصلی در تعیین مسیر آینده روابط ترکیه و عراق شناخته میشود. این توافقنامه با هدف احیای «شورای عالی همکاری راهبردی» که بهدلیل تحولات سیاسی و اجتماعی در عراق و همچنین همهگیری کووید-۱۹ برای مدتی غیرفعال شده بود، تدوین شده است.
بر اساس مفاد این سند، تشکیل سازوکاری با عنوان گروه برنامهریزی مشترک (OPG) به ریاست وزرای خارجه دو کشور و همچنین ایجاد کمیتههای دائمی مشترک (ODK) متشکل از نمایندگان وزارتخانهها و نهادهای ذیربط پیشبینی شده است.
گفتنیست، نخستین نشست مقدماتی دبیرخانه گروه برنامهریزی مشترک (OPG) به ریاست معاونان وزرای امور خارجه، که برای پیگیری این روند در سطح عالی ایجاد شده است، در تاریخ ۱۴ آگوست ۲۰۲۴ در آنکارا برگزار شد.
در این نشست، روند تأیید و اجرای توافقنامهها و تفاهمنامههای امضاشده در جریان سفر رئیسجمهور اردوغان، به همراه وضعیت فعلی کمیتههای دائمی مشترکی که در چارچوب این اسناد پیشبینی شده بود، مورد بررسی قرار گرفت.
در نهایت، پنجمین نشست مکانیزم امنیتی سطح عالی ترکیه و عراق در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، به ریاست مشترک وزیر امور خارجه ترکیه، هاکان فیدان، و معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه عراق، فؤاد حسین، در آنتالیا برگزار شد.
