اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، شامگاه جمعه ۲۲ مه در گفتوگوی رسانهای، تازهترین تحولات مرتبط با روند مذاکرات ایران و آمریکا را تشریح کرد.
بقائی با اشاره به روند جاری رایزنیها و حضور مقامهای ارشد پاکستان در تهران گفت: روند جاری و حضور مقامهای ارشد پاکستان در تهران به این معنا است که ما به یک نقطه عطف یا وضعیت تعیینکنندهای رسیدیم. وی افزود عاصم منیر، فرمانده کل ارتش پاکستان پیشتر نیز به ایران سفر داشته است و این روند ادامه دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا این موضوع به معنای تغییر در روند مذاکرات است، گفت: بله، نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است؛ ضرورتاً خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است و نه غیرطبیعی و نه طبیعی.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران افزود: من قبلاً هم گفتم که اختلاف نظرها بین ایران و آمریکا آنقدر عمیق و زیاد است. وی تاکید کرد: نمیتوان گفت با چند بار رفت و آمد یا مذاکرات ظرف چند هفته یا چند ماه حتماً به نتیجه خواهیم رسید. دیپلماسی زمانبر است و طرفین از هر فرصتی برای انتقال دیدگاههای خود استفاده میکنند.
بقائی درباره محورهای مورد بحث در مذاکرات اظهار داشت: مذاکرات بر خاتمه جنگ تمرکز دارد و مباحث مرتبط با موضوع هستهای در این مرحله قرار نیست جزئیاتش مورد بحث قرار گیرد. بحث خاتمه جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، موضوع بسیار مهمی است. همچنین وضعیت تنگه هرمز و موضوع تعرض آمریکا به کشتیها، که خودشان آن را محاصره دریایی ایران نامیدهاند، باید بررسی شود. اینها موضوعات مهمی هستند که همچنان مورد بحث قرار دارند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا طرف آمریکایی مشخصاً مطالبه هستهای دارد، گفت: نظر ما روشن است. در این مرحله تمرکز ما روی خاتمه جنگ است. دلیل اینکه در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع صحبت نمیکنیم، مشخص است. ما دو بار این کار را کردیم و زیادهخواهی طرف مقابل باعث شد وارد جنگ شویم. این تجربه را نمیتوانیم نادیده بگیریم.
بقائی ادامه داد: بنابراین، با داشتن چنین تجربهای، باید ابتدا به خاتمه جنگ برسیم با مختصاتی که منافع و نگرانیهای ما را تأمین کند و در مرحله بعد درباره سایر موضوعات صحبت کنیم یا نکنیم. فعلاً تمرکز ما روی خاتمه جنگ است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در بخش دیگری از این گفتوگو، درباره موضع تهران در قبال مباحث هستهای گفت: اینکه آمریکاییها خواستههای خود را که عموماً زیادهخواهانه و نامعقول هستند، مطرح میکنند و از هر فرصتی برای انتقال این موضوعات استفاده میکنند، شکی نیست. این بحثها مدام مطرح میشود اما در مورد مباحث هستهای تکلیف بسیار روشن است. ما عضو انپیتی هستیم و به عنوان عضو انپیتی حق داریم از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز استفاده کنیم.
بقائی با اشاره به موضوع اورانیوم غنیشده با درجه بالا در ایران افزود: درباره مباحث مرتبط با اورانیوم غنیشده با درجه بالا در ایران، مواضع ما بهروشنی مشخص شده است. بنابراین، اگر بخواهیم در این مرحله به جزئیات این موضوع بپردازیم، به نتیجه نخواهیم رسید.
وی همچنین گفت: دلیل این امر کاملاً روشن است؛ ما قبلاً این مسیر را طی کردهایم و اختلافنظرها به حدی زیاد بوده که نتوانستهایم به توافق برسیم. از سوی دیگر، طرف مقابل به خاطر خواستههای نامعقول خود نهایتاً باعث شد که میز مذاکره از بین برود و مرتکب جنایات و تجاوزاتی علیه ایران شود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره حضور هیئتی از قطر در ایران گفت: بله، امروز یک هیئت از قطر مذاکراتی با وزیر محترم داشته است. در این روزها، بسیاری از کشورها، چه کشورهای منطقه و چه کشورهای خارج از منطقه، تلاش میکنند تا به پایان جنگ و جلوگیری از تشدید تنشها کمک کنند. این تلاشها از نظر ما ارزشمند است. با این حال، میانجی رسمی مذاکرات همچنان پاکستان باقی مانده است.
