هشتاد و ششمین سالگرد درگذشت مصطفی کمال آتاترک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، فرمانده جنگ استقلال و رهبر اصلاحات اساسی در ترکیه مدرن، روز یکشنبه دهم نوامبر در سراسر کشور گرامی داشته شد.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در مراسم رسمی که در آرامگاه ابدی وی «آنیتکابیر» در آنکارا برگزار شد، تاج گلی به شکل هلال و ستاره بر مزار آتاترک قرار داد. همچنین اردوغان در برج میثاق ملی در دفتر ویژه آنیتکابیر یادداشتی نوشت و آن را با صدای بلند برای حضار قرائت کرد.
مردم ترکیه هر سال رأس ساعت ۹:۰۵ صبح روز ۱۰ نوامبر که زمان درگذشت آتاترک است، با یک دقیقه سکوت و خواندن سرود ملی ترکیه به بنیانگذار جمهوری کشورشان ادای احترام میکنند.
مصطفی کمال آتاترک در سال ۱۸۸۱ در شهر سلانیک (در یونان امروزی) چشم به جهان گشود. پدرش علیرضا افندی و مادرش زبیده خانم بودند. تحصیلات ابتدایی خود را در این شهر به پایان رساند و در سال ۱۹۰۲ با درجه ستوانی از مدرسه حربیه استانبول و در سال ۱۹۰۵ از آکادمی جنگ با درجه سروانی فارغالتحصیل شد.
آتاترک بین سالهای ۱۹۰۵ و ۱۹۰۷ در لشکر ۵ سوریه و لشکر ۳ مقدونیه خدمت کرد. او در سرکوب شورش ۳۱ مارس ۱۹۰۹ استانبول نقش مهمی ایفا کرد و پس از حمله نظامی ایتالیا به لیبی در سال ۱۹۱۱ به این منطقه اعزام شد. در آنجا به موفقیتهایی دست یافت و به درجه سرگردی ارتقا پیدا کرد. سپس بین سالهای ۱۹۱۲ و ۱۹۱۳ در جنگهای بالکان شرکت کرد.
در جنگ جهانی اول، آتاترک بهعنوان فرمانده لشکر ۱۹ ارتش عثمانی در نبرد چاناکقلعه حضور داشت و به دلیل موفقیت در متوقف کردن حملات دشمن در گالیپولی به شهرت زیادی دست یافت. او پس از پیروزی در جبهه شرق به درجه ژنرالی ارتقا یافت و موفق به متوقف کردن حملات روسیه در این جبهه شد. در سال ۱۹۱۷ فرماندهی لشکر ۷ فلسطین و سوریه را بر عهده گرفت.
در سال ۱۹۱۸، هنگامی که در جبهه سوریه در حال نبرد بود، با امضای پیمان صلح «موندرس» و پایان جنگ به استانبول فراخوانده شد. با هدف آزادسازی کشور از اشغال دشمن، بهعنوان بازرس ارتش مأموریت یافت و استانبول را ترک کرد. آتاترک در نوزدهم می ۱۹۱۹ به سامسون در ساحل دریای سیاه رسید و در ۲۲ ژوئن ۱۹۱۹ بیانیه آماسیه را صادر کرد. کنگرههای ارضروم و سیواس نیز به ترتیب در ۲۳ ژوئیه و ۴ سپتامبر ۱۹۱۹ با ریاست وی برگزار شد.
مجلس ملی ملت کبیر ترکیه در ۲۳ آوریل ۱۹۲۰ اولین جلسه خود را در آنکارا برگزار کرد و مصطفی کمال آتاترک بهعنوان رئیس مجلس انتخاب شد. پس از پیروزی ارتش ترکیه در جنگ ساکاریا، مجلس به او لقب «غازی» اعطا کرد. با پایان جنگ استقلال، در ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳، نظام جمهوری در ترکیه اعلام شد و آتاترک بهعنوان نخستین رئیسجمهور انتخاب شد.
آتاترک ۴ بار پیاپی بهعنوان رئیسجمهور برگزیده شد و بهعنوان قهرمان جنگ استقلال و دولتمردی بزرگ نام خود را در تاریخ ثبت کرد. او در ۱۰ نوامبر ۱۹۳۸ در سن ۵۷ سالگی درگذشت.
