هفدهمین نشست سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) روز جمعه، ۴ جولای، به میزبانی الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، در شهر خانکندی واقع در منطقه قرهباغ برگزار خواهد شد. این نشست برای اولینبار در شهری برگزار میشود که در سالهای اخیر از اشغال آزاد شده و هماکنون بهطور کامل تحت حاکمیت جمهوری آذربایجان قرار دارد.
در این اجلاس، سران و وزرای کشورهای عضو اکو شامل ترکیه، ایران، پاکستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و افغانستان شرکت خواهند کرد. همچنین ارسین تاتار، رئیسجمهور جمهوری ترک قبرس شمالی، نیز بهعنوان نماینده کشور ناظر در این نشست حضور خواهد داشت.
نشست خانکندی بهطور ویژه بر تقویت همکاریهای منطقهای در حوزههای تجارت، سرمایهگذاری، حملونقل، انرژی، تغییرات اقلیمی و توسعه زیرساختهای ترانزیتی متمرکز خواهد بود. مقامات کشورهای عضو نیز در حاشیه این اجلاس فرصت خواهند داشت تا دیدارهای دوجانبه برگزار کرده و ابتکارات مشترک را مورد تبادل نظر قرار دهند.
سازمان اکو و نقش ترکیه
سازمان همکاری اقتصادی با نام اختصاری «اکو» در سال ۱۹۸۵ میلادی توسط ایران، ترکیه و پاکستان، بهعنوان جانشین سازمان «همکاری منطقهای برای توسعه» (RCD) تأسیس شد. در سال ۱۹۹۲، با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشورهای تازهاستقلالیافته آسیای مرکزی بههمراه افغانستان نیز به عضویت این سازمان درآمدند.
امروز اکو با پوشش جغرافیایی بیش از ۷ میلیون کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر ۴۵۰ میلیون نفر، یکی از مهمترین نهادهای همکاری اقتصادی منطقهای در جهان اسلام محسوب میشود.
اکو هر دو سال یکبار نشست سران خود را برگزار میکند. دبیرخانه این سازمان در تهران مستقر است و زیرمجموعههای تخصصی آن در زمینههای انرژی، کشاورزی، محیطزیست، آموزش، تجارت، حملونقل و آمار در کشورهای مختلف عضو فعالیت دارند. همچنین نهادهای وابستهای چون بانک توسعه اکو، اتاق بازرگانی اکو و بنیاد علمی اکو نیز زیر چتر این سازمان فعالیت میکنند.
ترکیه بهعنوان یکی از سه کشور بنیانگذار اکو، نقش مهمی در فعالیتهای این سازمان ایفا کرده است.
آنکارا تاکنون میزبان سه دوره از نشستهای سران اکو بوده و همچنین دفتر اقتصادی این سازمان را در خود جایداده است.
اکو برای ترکیه بستری مناسب برای تقویت ارتباطات با کشورهای آسیای میانه و جنوب آسیا فراهم آورده و نقش کلیدی در سیاستهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقهای ایفا میکند.
هدف اصلی اکو، تقویت توسعه پایدار اقتصادی در میان کشورهای عضو، تسهیل تجارت درون منطقهای، ایجاد شبکههای حملونقل و انرژی فراگیر و ارتقای انسجام فرهنگی و تاریخی میان ملتهای منطقه است.
نشست پیش رو در خانکندی نهتنها از نظر اقتصادی، بلکه بهعنوان نمادی از بازگشت آذربایجان به حاکمیت کامل ملی خود و تقویت همگرایی منطقهای، نقطه عطفی در تاریخ این سازمان تلقی میشود.
