استانبول روزهای ۱۱ و ۱۲ می ۲۰۲۶ میزبان «مجمع جهانی استعمارزدایی» خواهد بود؛ نشستی بینالمللی که با حضور دانشگاهیان، پژوهشگران، روزنامهنگاران و کارشناسان از کشورهای مختلف، به بررسی تأثیرات ماندگار استعمار بر بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جهان امروز میپردازد.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، این مجمع به ابتکار مؤسسه سوشیال در مرکز فرهنگی آتاترک (AKM) برگزار میشود و محور اصلی آن استعمارزدایی از تولید و گردش دانش خواهد بود.
در این نشست موضوعاتی از جمله سیاستهای اشغال، تحولات فناوری، استعمار الگوریتمی و دادهای، نابرابری در نظامهای آموزشی و فرهنگی و تأثیر میراث استعمار بر ساختارهای سیاسی و اقتصادی مورد بحث قرار میگیرد.
برگزارکنندگان اعلام کردند شرکتکنندگان به بررسی چگونگی تداوم ساختارهای استعماری در نظامهای معاصر و نقش آنها در بحرانهای جهانی خواهند پرداخت.
از جمله چهرههای حاضر در این مجمع میتوان به والتر مینیولو، نظریهپرداز استعمارزدایی، میری فانن، کارشناس حقوق بینالملل، لیلیان تورام، فوتبالیست پیشین تیم ملی فرانسه و فعال ضدنژادپرستی، گوئو چانگگانگ، کارشناس راهبردی چین، کمال سایار، نویسنده و روانپزشک ترک، انیس دوکو، فیلسوف فیزیک، جوزف مسعد، پژوهشگر خاورمیانه، خلیل برکتای، تاریخنگار و آن پتتیفور، اقتصاددان، اشاره کرد.
برگزارکنندگان این مجمع اعلام کردند هدف اصلی این رویداد، به چالش کشیدن رویکردهای یکجانبه در حوزههای دانشگاهی، رسانهای و تاریخنگاری و حرکت بهسوی نظامی عادلانهتر و متکی بر دیدگاههای متنوعتر در تولید و انتشار دانش است.
در این چارچوب، شرکتکنندگان به بررسی نابرابریهای ساختاری در نظام جهانی دانش، از جمله سلطه زبانی، وابستگی علمی و نابرابری در نظام نشر بینالمللی خواهند پرداخت.
این رویداد همچنین بستری برای گفتوگوهای در حوزههای مختلف تخصصی مانند حقوق، رسانه، اقتصاد و آموزش فراهم میکند و بر رویکردهای انتقادی و مشارکتی در مطالعات علمی تمرکز دارد.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، «مجمع جهانی استعمارزدایی» نخستین مرحله از یک برنامه بلندمدت سهمرحلهای تا سال ۲۰۳۰ به شمار میرود؛ برنامهای که شامل انتشار آثار علمی، برگزاری نشستهای آنلاین، میزگردها و تولیدات رسانهای خواهد بود.
برگزارکنندگان همچنین اعلام کردند استانبول به دلیل جایگاه تاریخی و فرهنگی خود بهعنوان چهارراه تمدنها، برای میزبانی این رویداد انتخاب شده است.
همزمان با برگزاری این مجمع، نمایشگاهی با عنوان «رنج بشریت؛ استعمارزدایی در جهان امروز» از ۹ مه در گالری هنری مرکز فرهنگی آتاترک (AKM) افتتاح خواهد شد. این نمایشگاه با سخنرانی افتتاحیه اسرا آلبایراک و کیوریتوری حسن مرت کایا برگزار میشود.
برگزارکنندگان اعلام کردند این نمایشگاه، استعمار را بهعنوان ساختاری چندلایه و همچنان فعال بررسی میکند و موضوعاتی چون غارت، جابهجایی فرهنگی و استثمار ساختاری را به تصویر میکشد.
برنامههای روز نخست این مجمع با اجرای کنسرت امل مثلوثی، خواننده و ترانهسرای تونسی، به پایان خواهد رسید.
پس از پایان مجمع نیز برنامه Decolonize Film Days در روزهای ۱۳ و ۱۴ مه در سینمای تاریخی اطلس برگزار خواهد شد. در این برنامه، هشت فیلم رایگان با محوریت تاریخ استعمار، از الجزایر و کنگو تا استرالیا، به نمایش درمیآید.
برگزارکنندگان همچنین اعلام کردند مجید مجیدی، کارگردان ایرانی، در مراسم افتتاحیه این برنامه حضور خواهد داشت و در نشستهای گفتوگو با مخاطبان شرکت میکند.
به گفته برگزارکنندگان، مجموعه این رویدادها با هدف تقویت نگاه انتقادی به میراث استعمار و حمایت از نظامهای جهانی دانش با رویکردی فراگیرتر و متنوعتر برگزار میشود.
