کتابی تازه از مگی هابرمن و جاناتان سوان، روزنامهنگاران نیویورک تایمز، مدعی است دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان مذاکرات سال ۲۰۲۵ برای دستیابی به آتشبس در غزه، در تماسی تلفنی بهشدت از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، انتقاد کرده بود.
این کتاب با عنوان «تغییر رژیم؛ نگاهی نزدیک به ریاستجمهوری امپراتورگونه دونالد ترامپ»، به نخستین سال دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ از جمله نقش دولت او در میانجیگری برای توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس میپردازد؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگ نسلکشانه علیه غزه عنوان شده بود.
بر اساس بخشهایی از این کتاب، ترامپ در جریان تماسی تلفنی با نتانیاهو که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو مشاور ارشد ترامپ که در کتاب از آنان بهعنوان یهودی یاد شده، نیز در آن حضور داشتند، خشمگین شد و بنا بر گزارشها خطاب به نخستوزیر اسرائیل گفت: همه از تو خسته شدهاند، بیبی. همه یهودیان از تو خسته شدهاند. حتی دو یهودی حاضر در این تماس هم از تو خسته شدهاند.
به گزارش تایمز آو اسرائیل، این تماس ظاهراً در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر ۲۰۲۵ انجام شد؛ زمانی که ترامپ از یک طرح ۲۰ مادهای برای پایان دادن به حملات در غزه و بازسازی این منطقه حمایت میکرد.
در اوایل همان ماه، اسرائیل حملهای هوایی را علیه رهبران حماس در قطر انجام داد؛ در حالی که آنان برای بررسی توافق احتمالی آتشبس در حال رایزنی بودند. این حمله به کشته شدن رهبران ارشد حماس که هدف قرار گرفته بودند منجر نشد، اما چند عضو ردهپایین حماس و یک نیروی امنیتی قطری در آن کشته شدند. پس از این حمله، قطر از ادامه نقش خود بهعنوان میانجی در مذاکرات اسرائیل و حماس خودداری کرد.
در بخشهای منتشرشده از کتاب مشخص نشده است که آیا خشم ترامپ در تماس تلفنی با نتانیاهو، به حمله اسرائیل به قطر ارتباط داشته یا نداشته است.
انتشار این ادعاها در حالی صورت میگیرد که گزارشها از افزایش تنش میان ترامپ و نتانیاهو بر سر موضوعاتی از جمله توافق آمریکا و ایران و عملیات نظامی اسرائیل در لبنان حکایت دارد.
ترامپ خطاب به نتانیاهو: نمیتوانی از این توافق عقبنشینی کنی
این کتاب همچنین مدعی است که استیو ویتکاف و جرد کوشنر به سوزی وایلز، رئیس دفتر رئیسجمهور آمریکا، هشدار داده بودند که نتانیاهو ممکن است با ترامپ تماس بگیرد و طرح صلح غزه را از مسیر خود خارج کند.
به گزارش آنادولو، مقامهای کاخ سفید که نگران کارشکنی احتمالی نتانیاهو بودند، هنگام تماس تلفنی او با ترامپ، کوشنر و ویتکاف را نیز روی خط نگه داشتند.
بر اساس این گزارش، ترامپ از همان لحظات نخست تماس با نتانیاهو با صدای بلند صحبت کرد و خطاب به او گفت: نمیتوانی از این توافق عقبنشینی کنی. من بهترین دوستی هستم که اسرائیل تاکنون داشته است. همه از تو متنفرند، اما من پشت تو ایستادم. این توافق برای اسرائیل بسیار بزرگ است.
در بخش دیگری که پیشتر از این کتاب منتشر شده بود، ادعا شده است که ترامپ در ماههای نخست دولت دوم خود، نتانیاهو را حقهباز توصیف کرده بود.
در کتاب آمده است که نتانیاهو در برابر این فشار ناچار شد توافق را بپذیرد و دو روز پس از این گفتوگوی پرتنش، دو رهبر در یک نشست خبری مشترک حاضر شدند و در برابر افکار عمومی پیام وحدت دادند.
حمله اسرائیل به دوحه و بحران در کاخ سفید
بر اساس این کتاب، پیش از اعلام آتشبس در غزه، بحران جدی اعتماد میان واشنگتن و تلآویو شکل گرفته بود.
در کتاب آمده است تنها یک روز پس از آنکه ویتکاف و کوشنر طرح غزه را با رون دیرمر، وزیر پیشین امور راهبردی اسرائیل، بررسی کردند، ارتش اسرائیل حملهای را علیه دوحه، پایتخت قطر، انجام داد.
بر اساس این روایت، کوشنر و ویتکاف که از این حمله مطلع بودند، نارضایتی خود را به مقامهای کاخ سفید منتقل کردند و گفتند: دیرمر به ما دروغ گفت.
کتاب میگوید بحران ناشی از حمله به دوحه از نگاه کوشنر به فرصتی برای وادار کردن نتانیاهو به مصالحه تبدیل شد و پس از آن، طرح ۲۰ مادهای غزه پیشرفت کرد.
در این کتاب همچنین ادعا شده است که کوشنر و ویتکاف در جریان رایزنیهای انجامشده در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، دیدار کردند و نخستوزیر قطر شخصاً اصلاحاتی را در پیشنویس متن توافق اعمال کرد.
توافق آتشبس غزه در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ وارد مرحله اجرا شد. در مرحله نخست این توافق، اقداماتی از جمله تبادل اسرا، افزایش ورود کمکهای بشردوستانه و عقبنشینی جزئی ارتش اسرائیل از برخی مناطق غزه اجرا شد.
با وجود این توافق، اسرائیل همچنان حملات تقریباً روزانه به غزه را ادامه داده و ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه فلسطینی را محدود کرده است.
