آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار داد درگیریهای رو به افزایش پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، خاورمیانه را به نقطه شکست نزدیک میکند و پیامدهای آن فراتر از میدانهای نبرد در حال گسترش است.
گوترش در آنکارا و در مراسمی که طی آن رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، جایزه بینالمللی صلح آتاتورک را به او اعطا کرد، گفت این درگیریها هماکنون بر چندین کشور در سراسر منطقه تأثیر گذاشته است.
او هشدار داد تشدید تنشها مسیرهای تجارت جهانی را مختل کرده، قیمت انرژی را افزایش داده و بیثباتیای را تشدید میکند که بهطور نامتناسبی جمعیتهای فقیر و آسیبپذیر را تحت تأثیر قرار میدهد.
گوترش تأکید کرد: گفتوگو و کاهش تنش همچنان تنها مسیر عملی برای پیشرفت است.
وی از همه طرفها خواست خصومتها را متوقف کنند، از غیرنظامیان طبق حقوق بینالملل محافظت کنند و به مذاکرات بازگردند.
دبیرکل سازمان ملل در آغاز سخنان خود با قدردانی از ترکیه و مردم کشور، گفت دریافت این جایزه در زمانی صورت میگیرد که جهان با رنج گسترده و شکافهای ژئوپولیتیکی عمیق روبهرو است.
او گفت: صلح چیزی فراتر از یک چشمانداز شریف است. صلح یک فراخوان برای بسیج است؛ صلح دعوتی برای اقدام است.
گوترش افزود این جایزه را به نمایندگی از کارکنان سازمان ملل در سراسر جهان که برای امدادرسانی بشردوستانه، توسعه و حقوق بشر فعالیت میکنند، میپذیرد و آن را بهویژه به کارکنانی تقدیم میکند که هنگام انجام مأموریت در مناطق درگیری، از جمله در غزه، جان خود را از دست دادهاند.
او همچنین به نقش ترکیه در میزبانی از میلیونها پناهندهای که از درگیریها و آزار و اذیت گریختهاند اشاره کرد و گفت: در شرایط بیسابقه آوارگی، ترکیه درهای خود را گشود و میلیونها نفر از خشونت و آزار و اذیت به ترکیه پناه آوردند.
گوترش همچنین از تلاشهای میانجیگرانه آنکارا در بحرانهای جهانی تمجید کرد، از جمله نقش ترکیه در ابتکار غلات دریای سیاه و تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به آتشبس و آزادی گروگانها در غزه تمجید کرد.
دبیرکل سازمان ملل در ادامه هشدار داد نظام بینالملل تحت فشار فزاینده قرار دارد؛ زیرا رقابتهای ژئوپولیتیکی تشدید شده و قوانین بینالمللی بهطور مکرر نقض میشوند.
او گفت: ما درباره صلح در جهان بسیار صحبت میکنیم، اما نشانههای اندکی از آن میبینیم.
گوترش همچنین هشدار داد افزایش هزینههای نظامی، گسترش نابرابری و ظهور فناوریهای نوظهوری مانند هوش مصنوعی میتواند خطر خشونت را بیشتر کند.
وی تأکید کرد در درگیریها همواره غیرنظامیان بیشترین هزینه را میپردازند و بحران جاری خاورمیانه یکی از نمونههای تراژیک این واقعیت است.
