تبعات اقتصادی درگیری با ایران برای اسرائیل

در پی ۱۲ روز درگیری میان اسرائیل و ایران، اقتصاد اسرائیل با خسارت‌های گسترده و فشار شدید بر بودجه و بازارهای مالی روبه‌رو شده است.

ساختمان‌های هدف‌گرفته‌شده توسط موشک‌های ایرانی در حملات متقابل در اسرائیل / عکس: AA / AA

بر اساس گزارش‌های متعدد رسانه‌ای و اظهارنظر کارشناسان اقتصادی، درگیری ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران، زیان‌های مالی قابل‌توجهی به اقتصاد اسرائیل وارد کرده است. وب‌سایت فایننشال اکسپرس اعلام کرده که هزینه‌های درگیری در هفته اول درگیری‌ها حدود پنج میلیارد دلار بوده است.

همچنین هزینه روزانه این درگیری‌ها به طور میانگین ۷۲۵ میلیون دلار برآورد شده که ۵۹۳ میلیون دلار آن صرف عملیات حمله و ۱۳۲ میلیون دلار برای اقدامات دفاعی و آمادگی نظامی شده است.

وال‌استریت ژورنال نیز گزارش داده که هزینه روزانه استفاده از سامانه‌های دفاع موشکی اسرائیل بین ۱۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار متغیر بوده است. از سوی دیگر، مؤسسه آران برای سیاست اقتصادی اعلام کرد در صورت ادامه درگیری‌ها به مدت یک ماه، هزینه‌های کل می‌توانست به بیش از ۱۲ میلیارد دلار برسد.

ناصر عبدالکریم، استادیار مالی دانشگاه آمریکایی فلسطین، ضمن بیان اینکه هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم درگیری می‌تواند تا ۲۰ میلیارد دلار برسد، افزود: این درگیری نه‌تنها هزینه‌های نظامی را افزایش داده؛ بلکه فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی کشور را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است.

وی ادامه داد: کسری بودجه اسرائیل پیش‌بینی می‌شود ۶ درصد افزایش یابد و پرداخت خسارت به شهروندان آسیب‌دیده شرایط مالی دولت را پیچیده‌تر می‌کند.

بر اساس آمار اداره مالیات اسرائیل، بیش از ۱۰ هزار نفر در هفته اول درگیری‌ها خانه‌های خود را ترک کرده و بیش از ۳۶ هزار درخواست غرامت ثبت شده است.

عبدالکریم همچنین درباره گزینه‌های پیش‌روی دولت اظهار داشت: دولت اسرائیل باید بین کاهش هزینه‌های عمومی در بخش‌های بهداشت و آموزش، افزایش مالیات یا استقراض یکی را انتخاب کند که در صورت استقراض، نسبت بدهی عمومی به تولید ناخالص داخلی ممکن است به بیش از ۷۵ درصد برسد.

وزارت دارایی اسرائیل اعلام کرده که منابع مالی کشور به‌سرعت کاهش یافته و برای مدیریت شرایط، درخواست انتقال ۸۵۷ میلیون دلار به وزارت دفاع و کاهش ۲۰۰ میلیون‌دلاری از بودجه وزارتخانه‌های بهداشت، آموزش و خدمات اجتماعی را ارائه کرده است.

بیشتر این بودجه صرف هزینه‌های پرسنل نظامی خواهد شد. همچنین در جریان درگیری، حدود ۴۵۰ هزار نیروی ذخیره فراخوانده شدند.

نوسانات ارزی نیز از پیامدهای این بحران بوده است. عبدالکریم اضافه کرد: شِکِل اسرائیل در برابر دلار پس از شروع درگیری‌ها تا ۳.۷ سقوط کرد؛ اما پس از آن به ۳.۵ بازگشت که این تغییر به دلیل ضعف دلار و معاملات سفته‌بازی بود.

ایران در حملات متقابل، زیرساخت‌های حیاتی از جمله پالایشگاه بزرگ نفتی بازان را هدف قرار داد که باعث توقف فعالیت این مرکز و زیانی روزانه حدود ۳ میلیون دلار به این تأسیسات شد.

فعالیت بن گوریون، بزرگ‌ترین فرودگاه اسرائیل، به دنبال حملات متقابل نیز متوقف شد و شرکت هواپیمایی ملی این کشور، پروازهای خود را تعلیق و برخی مسیرها را تغییر داد. هزینه عملیاتی این تغییر مسیرها حدود ۶ میلیون دلار برآورد شده است.

حملات موشکی ایران به بازار الماس اسرائیل که حدود ۸ درصد از صادرات این کشور را تشکیل می‌دهد، باعث ایجاد نگرانی در بورس تل‌آویو و سقوط شاخص‌ها شد. این وضعیت موجب ترس سرمایه‌گذاران و افت شدید بازار سهام شده است که به نوبه خود، ثبات اقتصادی اسرائیل را در کوتاه‌مدت تهدید می‌کند.