برگزاری بزرگداشت روز فرهنگ و زبان ترکمن در عراق

۱۷ نوامبر به‌عنوان روز فرهنگ و زبان ترکمن‌، هرساله در میان ترکمن‌های عراق یک روز خاص و مهم قلمداد می‌شود و در اکثر شهرهای ترکمن‌نشین عراق مراسماتی به همین دلیل برگزار می‌شود.

پرچم ملی ترکمن‌های عراق در دستان دختران ترکمن در اربیل عراق / عکس: AA

آیدین معروف، مسئول وزارت تشکل‌های اتنیکی و مذهبی اقلیم کرد عراق (IKBY) و عضو هیئت اجرایی جبهه ترکمن‌های عراق (ITC)، به مناسبت ۱۷ نوامبر، روز فرهنگ و زبان ترکمن، از مدرسه ترکمنی متوسطه آتابگ بازدید کرد.

معروف در سخنانی با اشاره به اهمیت تاریخی ۱۷ نوامبر برای ترکمن‌ها اظهار داشت که این روز را همراه با دانش‌آموزانی از مدارس ترکمن در دفتر وزارت جشن گرفته‌ایم.

وی با تأکید بر مشارکت تمام گروه‌های اتنیکی و مذهبی منطقه، به‌ویژه ترکمن‌ها، در گرامیداشت این روز، افزود: ما همچنان بر خواسته‌های خود برای ثبت رسمی روز ملی ترکمن‌ها در تقویم ملی عراق و اقلیم کرد عراق پایبند هستیم و بر تبدیل زبان ترکی ترکمنی به یکی از زبان‌های رسمی عراق اصرار داریم.

چالش‌ها و دستاوردهای فرهنگی ترکمن‌های عراق

ترکمن‌های عراق به‌عنوان یکی از اتنیک‌های تاریخی این کشور، همچنان با چالش‌های مختلفی در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی مواجه هستند. این گروه عمدتاً در مناطق شمالی عراق از جمله کرکوک، اربیل، تکریت، موصول و دیگر مناطق ساکن هستند و زبان ترکی را به‌عنوان زبان مادری خود حفظ کرده‌اند.

با وجود گسترش زبان عربی در عراق و تسلط بسیاری از ترکمن‌ها بر این زبان، تلاش برای حفظ و تقویت زبان ترکی ترکمنی همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است. در سال‌های اخیر، مدارس و مراکز آموزشی ترکمن‌ها در عراق اقداماتی برای گسترش آموزش زبان ترکی انجام داده‌اند، اما این زبان هنوز به طور رسمی به‌عنوان زبان ملی و رسمی در عراق پذیرفته نشده و صرفاً در برخی مناطق ترکمن‌نشین تدریس می‌شود. 

نخستین روزنامه ترکمنی در ۲۵ فوریه ۱۹۱۱ منتشر گردید و اولین مدرسه ترکمن‌ها در اربیل در ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ تأسیس شد. در حال حاضر، تعدادی از رسانه‌های ترکمنی در عراق فعالیت دارند و به تولید محتوا و انتشار اخبار به زبان ترکی مشغول هستند.

مجلس اقلیم کرد عراق در جلسه‌ای که به تاریخ ۱۲ ژانویه برگزار شد، لایحه‌ای برای رسمی‌سازی دو روز ویژه ترکمن‌ها تصویب کرد. بر اساس این مصوبه، ۱۷ نوامبر به‌عنوان روز فرهنگ و زبان ترکمن‌ها و ۲۵ فوریه به‌عنوان روز مطبوعات ترکمن‌ها تعیین شد.

ترکمن‌های عراق، علی‌رغم مواجهه با موانع سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، همچنان برای حفظ هویت فرهنگی خود تلاش می‌کنند. آنان در پی تقویت جایگاه خود در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هستند و همزمان با فعالیت‌های فرهنگی، خواستار رسمی شدن زبان ترکی ترکمنی در عراق هستند.