آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز جمعه ۲۸ آگوست، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از همه کشورهای دارنده سلاح هستهای خواست به تعلیقهای موجود در زمینه آزمایشهای هستهای ادامه دهند و برای برقراری رسمی ممنوعیت جهانی انفجارهای هستهای اقدام کنند.
گوترش آزمایشهای هستهای را تهدیدی برای ثبات جهانی دانست و تصریح کرد: آزمایشهای هستهای اعتماد را در هم میشکنند، به رقابت تسلیحاتی هستهای دامن میزنند و به هر جامعهای که همچنان با میراث آزمایشهای هستهای گذشته زندگی میکند، خیانت میکنند.
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد یک ممنوعیت جهانی، از کشورها خواست پیمان جامع منع آزمایشهای هستهای (CTBT) را اجرایی کنند؛ پیمانی چندجانبه که با هدف ممنوعیت تمامی انفجارهای آزمایشی هستهای تدوین شده است.
این درخواست گوترش پس از آن مطرح شد که روسیه از انجام یک پرتاب آزمایشی آموزشی یک موشک بالستیک قارهپیما قادر به حمل کلاهک هستهای خبر داد.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد: این موشک متحرک با سوخت جامد از پایگاه فضایی پلستسک در منطقه آرخانگلسک در شمال غرب روسیه پرتاب شد و پس از طی مسیر تعیینشده، به هدف مورد نظر در میدان آموزشی کورا در منطقه کامچاتکا در شرق دور روسیه اصابت کرد.
مسکو با اشاره به هدف این آزمایش اعلام کرد: این پرتاب برای بررسی و تأیید ویژگیهای تاکتیکی، فنی و پروازی سامانه موشکی انجام شده است.
پیمان جامع منع آزمایشهای هستهای در سال ۱۹۹۶ با هدف ایجاد ممنوعیتی جهانی و الزامآور از نظر حقوقی برای تمامی انفجارهای آزمایشی هستهای تصویب شد، اما تاکنون بهطور کامل لازمالاجرا نشده است؛ زیرا شماری از کشورهای کلیدی هنوز آن را تصویب نکردهاند.
اجرایی شدن این معاهده به تصویب آن از سوی تمامی کشورهایی که در زمان مذاکرات درباره این پیمان از فناوری هستهای برخوردار بودند؛ وابسته است.
آمریکا، روسیه، چین، ایران، اسرائیل، مصر، هند، پاکستان و کره شمالی از جمله ۹ کشوری هستند که هنوز این شرط را محقق نکردهاند. تا سال ۲۰۲۶، در مجموع ۱۸۸ کشور پیمان جامع منع آزمایشهای هستهای را امضا و ۱۷۹ کشور آن را تصویب کردهاند.
