مجمع جهانی اقتصاد (WEF) در گزارش ریسکهای جهانی ۲۰۲۶ اعلام کرد که تقابل ژئواکونومیک بهعنوان شدیدترین ریسک جهانی در دو سال آینده مطرح شده و نشاندهنده افزایش چشمگیر تنشهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی در نظم جهانی هرچه رقابتیتر است.
بر اساس این گزارش که روز چهارشنبه منتشر شد، تقابل ژئواکونومیک از نظر شدت در کوتاهمدت در رتبه نخست قرار گرفته و پس از آن، انتشار اطلاعات نادرست و گمراهکننده، قطبیشدن اجتماعی، رویدادهای شدید اقلیمی و درگیریهای مسلحانه دولتی در رتبههای بعدی جای دارند.
ناامنی سایبری، نابرابری، تضعیف حقوق بشر، آلودگی و مهاجرت اجباری نیز در میان ۱۰ ریسک اصلی کوتاهمدت جهان قرار گرفتهاند.
در افق بلندمدت ۱۰ ساله، تهدیدهای زیستمحیطی بر چشمانداز ریسکها غلبه دارند. رویدادهای شدید آبوهوایی بهعنوان بزرگترین ریسک بلندمدت رتبهبندی شدهاند و پس از آن، از دست رفتن تنوع زیستی، فروپاشی اکوسیستمها و تغییرات بحرانی در سامانههای زمین قرار دارند. اطلاعات نادرست و گمراهکننده در رتبه چهارم و پیامدهای منفی فناوریهای هوش مصنوعی در رتبه پنجم ریسکهای بلندمدت آمدهاند.
این گزارش بازتابدهنده عدم قطعیت عمیق در میان رهبران و کارشناسان جهانی است؛ بهطوریکه نیمی از پاسخدهندگان انتظار دارند چشمانداز جهانی در دو سال آینده پرتلاطم یا طوفانی باشد و تنها یک درصد شرایطی آرام را پیشبینی کردهاند. همچنین ۵۷ درصد شرکتکنندگان بر این باورند که در دهه آینده جهان با شرایطی پرتلاطم یا طوفانی روبهرو خواهد شد.
بورگه برنده، رئیس و مدیرعامل مجمع جهانی اقتصاد، در اینباره گفت: نظم رقابتی جدیدی که قدرتهای بزرگ در پی تثبیت حوزههای نفوذ خود هستند، در حال شکلگیری است.
وی افزود: این چشمانداز در حال تغییر، که در آن همکاریها با گذشته تفاوت چشمگیری یافته، بازتاب یک واقعیت عملگرایانه است.
طبق گزارش، ریسکهای اقتصادی سریعترین رشد را در کوتاهمدت داشتهاند و نگرانیها درباره رکود اقتصادی و تورم، هر یک نسبت به سال گذشته هشت پله افزایش یافتهاند.
همچنین ۶۸ درصد پاسخدهندگان انتظار دارند در دهه آینده نظم چندقطبی یا تکهتکهشده بر جهان حاکم شود؛ موضوعی که نگرانیها درباره زنجیرههای تأمین و ثبات اقتصاد جهانی را افزایش میدهد.
سعدیا زاهدی، مدیر اجرایی مجمع جهانی اقتصاد، گفت: گزارش ریسکهای جهانی بهعنوان یک سامانه هشدار زودهنگام عمل میکند؛ در دورهای که رقابت، ریسکهای جهانی از تقابل ژئواکونومیک تا فناوریهای مهارنشده و افزایش بدهی را تشدید کرده و توان جمعی ما برای مقابله با آنها را تغییر میدهد. با این حال، هیچیک از این ریسکها سرنوشت محتوم نیستند.
نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد امسال از ۱۹ تا ۲۳ ژانویه برگزار خواهد شد.
