قیمت نفت روز چهارشنبه به شدت کاهش یافت، در حالی که بازارهای سهام رشد کردند؛ پس از آنکه ایالات متحده و ایران بر سر آتشبس دو هفتهای به توافق رسیدند که بر اساس آن تهران به طور موقت تنگه حیاتی هرمز را بازگشایی خواهد کرد.
با نزدیک شدن به ضربالاجل دونالد ترامپ برای بازگشایی این آبراه از سوی ایران یا مواجهه با «نابودی»، وی اعلام کرد که حملات به مدت دو هفته متوقف خواهد شد و گفت که یک پیشنهاد «قابل اجرا» ۱۰ بندی دریافت کرده است.
ایران نیز بعداً اعلام کرد که با عبور امن از تنگه موافقت کرده است؛ مسیری که یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه جنگی را علیه ایران آغاز کردند که در آن نزدیک به دو هزار نفر، از جمله کودکان، کشته شدند و بخش زیادی از زیرساختها و تأسیسات نظامی ایران تخریب شد. ایران در پاسخ، با موشکها و پهپادها، اسرائیل و کشورهایی در منطقه که میزبان پایگاههای آمریکا هستند را هدف قرار داد.
این خبر موجب کاهش قیمت نفت خام شد، بهطوری که شاخص وست تگزاس اینترمدیت نزدیک به ۲۰ درصد و برنت تا ۱۶ درصد سقوط کردند، زیرا سرمایهگذاران پس از بیش از پنج هفته جنگ که عرضه را مختل کرده بود، نفس راحتی کشیدند.
این خوشبینی باعث جهش بازارهای سهام شد، با امید به اینکه بحرانی که بیش از یک ماه اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده بود، به پایان برسد.
سئول بیش از شش درصد و توکیو بیش از پنج درصد رشد کردند، در حالی که تایپه ۴.۲ درصد افزایش یافت و سیدنی و هنگکنگ نیز بیش از دو درصد صعود کردند. شانگهای، بمبئی، بانکوک، مانیل، جاکارتا، سنگاپور و ولینگتون نیز رشد قابل توجهی را ثبت کردند.
ترامپ روز سهشنبه هشدار داده بود که اگر تنگه هرمز بازگشایی نشود، «یک تمدن کامل امشب از بین خواهد رفت و هرگز بازنخواهد گشت». این اظهارات پس از آن مطرح شد که وی تهدید کرده بود پلها، نیروگاهها و دیگر زیرساختهای غیرنظامی ایران را بمباران خواهد کرد.
ایران نیز هشدار داده بود که در صورت عبور واشنگتن از «خطوط قرمز» تهران، ایالات متحده و متحدانش را «برای سالها» از نفت و گاز محروم خواهد کرد.
با این حال، در حالی که جهان در انتظار پایان ضربالاجل بود، رئیسجمهور آمریکا در شبکههای اجتماعی اعلام کرد: مشروط به موافقت جمهوری اسلامی ایران با بازگشایی کامل، فوری و ایمن تنگه هرمز، با تعلیق بمباران و حمله به ایران به مدت دو هفته موافقت میکنم.
وی افزود که این اقدام «یک آتشبس دوطرفه» خواهد بود و گفت: ما پیشاپیش به تمامی اهداف نظامی دست یافتهایم و حتی فراتر رفتهایم، و در مسیر دستیابی به یک توافق قطعی درباره صلح بلندمدت با ایران و صلح در خاورمیانه قرار داریم.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان که نقش میانجی کلیدی ایفا کرده است، اعلام کرد که آتشبس بلافاصله آغاز خواهد شد.
وی گفت ایالات متحده «به همراه متحدانش» با آتشبس در همه مناطق، از جمله لبنان، موافقت کردهاند؛ اظهاراتی که نشان میدهد اسرائیل نیز با توقف حملات به همسایه شمالی خود موافقت کرده است.
با این حال، تلآویو اعلام کرد که از تعلیق حملات علیه ایران حمایت میکند، اما تأکید کرد که آتشبس شامل لبنان نمیشود.
ایران این توافق را یک پیروزی دانست و شورای عالی امنیت ملی این کشور اعلام کرد: دشمن در جنگی بزدلانه، غیرقانونی و جنایتکارانه علیه ملت ایران، متحمل شکستی تاریخی، آشکار و کوبنده شده است.
آتشبس همچنین موجب کاهش شدید ارزش دلار شد که در طول جنگ به عنوان دارایی امن تلقی میشد، در حالی که ین، یورو و پوند تقویت شدند.
طلا نیز که پیشتر تحت تأثیر نگرانیها از افزایش شدید تورم قرار گرفته بود، رشد کرد و بیتکوین نیز افزایش یافت.
مایکل براون از شرکت پرستون گفت: واکنش اولیه بازار، همانطور که انتظار میرفت، مثبت بوده است، هرچند شاید به اندازهای که تصور میشد بزرگ نباشد؛ عمدتاً به دلیل روند صعودی داراییهای پرریسک از اواخر معاملات روز سهشنبه.
وی افزود: فعالان بازار در هفتههای اخیر به شدت در انتظار هرگونه خبر مثبت بودند و حتی بیشتر مشتاق مشاهده اقدامات ملموس در جهت کاهش تنشها بودند.
او ادامه داد: اکنون که به نظر میرسد هر دو این موارد محقق شده، طبیعی است که سرمایهگذاران بار دیگر به طور قابل توجهی به سمت پذیرش ریسک حرکت کنند.
استیون اینس از شرکت مدیریت داراییSPI نیز گفت که این توافق «برای آسیا اهمیت بسیار زیادی دارد»، جایی که چندین دولت مجبور شدهاند برای مقابله با افزایش هزینههای انرژی، تدابیری اتخاذ کنند.
وی گفت: کاهش قیمت نفت، فشار سنگینی را که بر احساس ریسک در بازارهای منطقهای وارد شده بود، از بین میبرد، بهویژه در بازارهایی که نخستین و شدیدترین تأثیر شوکهای وارداتی انرژی را احساس میکنند.
او افزود: با کاهش قیمت نفت خام، فشار بر انتظارات تورمی و بازدهیهای کوتاهمدت تا حدی کاهش مییابد و همین برای بازگشت سرمایه به داراییهای پرریسک، دستکم در حال حاضر، کافی است.
