به گفته یک مقام اسرائیلی و دو فرد آگاه دیگر، اسرائیل احتمال حمله به تأسیسات هستهای ایران را در ماههای آینده منتفی نمیداند، با وجود آنکه رئیسجمهور دونالد ترامپ به نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، گفته است که آمریکا در حال حاضر تمایلی به حمایت از چنین اقدامی ندارد.
مقامات اسرائیلی وعده دادهاند که از دستیابی تهران به سلاح هستهای جلوگیری خواهند کرد و نتانیاهو تأکید کرده است که هرگونه مذاکره با ایران باید به برچیده شدن کامل برنامه هستهای آن منجر شود.
مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی هماکنون در حال برگزاری دور دوم گفتوگوهای مقدماتی درباره برنامه هستهای ایران در رم هستند.
به گفته منابع آگاه، اسرائیل در ماههای گذشته مجموعهای از گزینهها را برای حمله به تأسیسات ایران به دولت ترامپ پیشنهاد داده است که برخی از آنها برای اواخر بهار و تابستان زمانبندی شدهاند. این طرحها ترکیبی از حملات هوایی و عملیات کماندویی را شامل میشود که شدت آنها متفاوت است و میتواند توانایی تهران برای تسلیحاتیکردن برنامه هستهایاش را تنها چند ماه یا حتی بیش از یک سال به تأخیر بیندازد.
نیویورک تایمز روز چهارشنبه گزارش داد که ترامپ در دیدار خود با نتانیاهو در کاخ سفید در اوایل ماه جاری به او گفته است که واشنگتن میخواهد اولویت را به گفتوگوهای دیپلماتیک با تهران بدهد و او تمایلی به حمایت از حمله به تأسیسات هستهای این کشور در کوتاهمدت ندارد.
اما مقامهای اسرائیلی اکنون بر این باورند که ارتش این کشور ممکن است بهجای حمله گسترده، حمله محدودی به ایران انجام دهد که نیاز به حمایت کمتری از سوی آمریکا داشته باشد. چنین حملهای بهطور قابل توجهی کوچکتر از حملات اولیهای خواهد بود که اسرائیل پیشنهاد داده بود.
هنوز مشخص نیست که آیا اسرائیل چنین حملهای را انجام خواهد داد یا چه زمانی ممکن است دست به این اقدام بزند؛ بهویژه در شرایطی که مذاکرات برای احیای توافق هستهای آغاز شده، انجام چنین حملهای ممکن است اعتماد دولت ترامپ را تضعیف کرده و حمایت گسترده آمریکا از اسرائیل را به خطر بیندازد.
سناریوهای مختلف مقابله نظامی
دو مقام ارشد پیشین دولت بایدن به رویترز گفتهاند که بخشی از این طرحها سال گذشته به دولت بایدن ارائه شده بود. تقریباً تمام آنها نیاز به حمایت قابل توجه آمریکا از طریق مداخله نظامی مستقیم یا به اشتراکگذاری اطلاعات داشتند. اسرائیل همچنین خواسته است که واشنگتن در صورت انتقامجویی ایران، به این کشور در دفاع از خود کمک کند.
شورای امنیت ملی آمریکا به اظهارات ترامپ در روز پنجشنبه اشاره کرد که در آن به خبرنگاران گفته بود اسرائیل را از حمله منصرف نکرده است، اما تمایلی به عجله کردن برای حمایت از اقدام نظامی علیه تهران ندارد.
یک مقام ارشد اسرائیلی به رویترز گفت که هنوز تصمیمی در مورد حمله به ایران اتخاذ نشده است.
یک مقام ارشد امنیتی ایران نیز گفت: تهران از برنامهریزیهای اسرائیل آگاه است و حمله به ایران پاسخی سخت و استوار از سوی ایران را به دنبال خواهد داشت.
این مقام به رویترز گفت: ما اطلاعاتی از منابع معتبر داریم که نشان میدهد اسرائیل در حال برنامهریزی برای حملهای بزرگ به سایتهای هستهای ایران است؛ این امر ناشی از نارضایتی از تلاشهای دیپلماتیک جاری در خصوص برنامه هستهای ایران و همچنین نیاز نتانیاهو به درگیری بهعنوان وسیلهای برای بقای سیاسیاش است.
مقامات پیشین و کارشناسان مدتهاست خاطرنشان کردهاند که اسرائیل برای نابودی تأسیسات هستهای و ذخایر موشکی ایران، که برخی از آنها در تأسیسات زیرزمینی قرار دارند، به حمایت نظامی و تسلیحاتی قابل توجه آمریکا نیاز خواهد داشت.
بنیامین نتانیاهو پس از گفتوگوهای خود با رئیسجمهور ترامپ اظهار داشت که ممکن است این مسئله از طریق توافق حل شود، اما تنها در صورتی که این توافق به شیوهای مشابه با مدل لیبی انجام گیرد؛ بدین معنا که نیروهای خارجی وارد شده و تأسیسات هستهای ایران را منهدم کرده و تمامی تجهیزات مرتبط را تحت نظارت آمریکا از بین ببرند.
وی افزود: گزینه دوم این است که ایران مذاکرات را به تعویق بیندازد و در این صورت، گزینه نظامی به میان خواهد آمد.
از دیدگاه اسرائیل، این برهه زمانی ممکن است فرصت مناسبی برای انجام حمله به تأسیسات هستهای ایران باشد.
یکی از مقامات ارشد اسرائیلی که اوایل این ماه با خبرنگاران گفتگو میکرد، اذعان داشت که اگر هدف حمله پیش از بازسازی سیستمهای دفاع هوایی ایران باشد، این اقدام نیازمند فوریت است. اما این مقام ارشد از ارائه هرگونه زمانبندی مشخص برای اقدام احتمالی اسرائیل خودداری کرده و بر این نکته تأکید کرد که بحث در این خصوص بیفایده خواهد بود.
