با اجرایی شدن آتشبس میان اسرائیل و لبنان با میانجیگری ایالات متحده از بامداد جمعه، حملات سنگین ارتش اسرائیل به جنوب لبنان موقتاً متوقف شد. این آتشبس ۱۰ روزه، فرصت کوتاهی را برای بازگشت هزاران خانواده آواره فراهم کرده است؛ هرچند مقامات اسرائیل و لبنان نسبت به خطرات موجود هشدار دادهاند.
لبنان از ۲ مارس سال جاری، زمانی که اسرائیل و آمریکا جنگ علیه ایران را آغاز کردند، به این منازعه کشیده شد. این درگیری که با کشته شدن علی خامنهای، رهبر ایران آغاز شد، شلیک موشکهای حزبالله به مواضع اسرائیل را در پی داشت. از آن زمان، اسرائیل با تشدید حملات و گسترش تهاجم زمینی به جنوب لبنان، موجب کشته شدن بیش از ۲۲۰۰ نفر و آوارگی افزون بر یک میلیون تن شده است.
در نخستین ساعات برقراری آتشبس، ترافیکی سنگین به طول چندین کیلومتر در مسیرهای منتهی به جنوب، بهویژه در جاده پل آسیبدیده «قاسمیه» بر روی رودخانه لیتانی شکل گرفت؛ این پل شریان حیاتی اتصال شهر صور به شمال لبنان است. خودروهای انباشته از لوازم ضروری زندگی، به سختی از تکباندی که پس از حمله هوایی روز گذشته اسرائیل به سرعت ترمیم شده بود، عبور میکردند.
گزارشها حاکی از آن است که علیرغم برخی موارد نقض، آتشبس در طول شب گذشته تا حد زیادی پابرجا مانده است. در روستاهایی مانند «جبشیت»، ساکنان در میان تلی از آوار ساختمانهای فروریخته، سیمهای برق آویزان و خیابانهای مسدود شده با قطعات بتن و فلز، به جستوجوی خانههای خود پرداختند.
زینب فحص، شهروند ۲۳ ساله، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: برگشتن حس آزادی دارد، اما ببینید؛ آنها همه چیز را نابود کردهاند؛ میدان شهر، خانهها و مغازهها؛ هیچچیز باقی نمانده است.
بسیاری از مردم همچنان نسبت به پایان دائمی این کابوس بدبین هستند. علی وهدان، امدادگر ۲۷ سالهای که با عصا از میان آوارهای ستاد خدمات اضطراری جبشیت عبور میکرد، معتقد است اسرائیل به دنبال صلح نیست. او که در اولین هفته جنگ بر اثر حمله هوایی مجروح شده بود، افزود: ای کاش اوضاع متفاوت بود، اما این جنگ ادامه خواهد یافت.
در محله «حاره حریک» در ضاحیه جنوبی بیروت نیز وضعیت مشابهی حاکم است و هفتهها بمباران سنگین، کل ساختمانها را به تلی از خاک تبدیل کرده است. به گفته یک مقام محلی، اسرائیل تنها در ۶ هفته اخیر ۶۲ بار به این محله حمله کرده است.
این آتشبس گامی راهبردی در تلاشهای واشینگتن برای پایان دادن به جنگ با ایران تلقی میشود؛ بهویژه آنکه تهران بر گنجاندن توقف حملات به لبنان در هرگونه توافق احتمالی اصرار دارد. در حالی که پاکستان رهبری تلاشهای دیپلماتیک برای مذاکره مستقیم میان تهران و واشینگتن را بر عهده دارد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از نزدیکی به یک توافق بزرگ خبر داده است.
ترامپ اعلام کرد پیش از برقراری آتشبس، با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و جوزف عون، رئیسجمهور لبنان گفتگو کرده و طرفین برای دستیابی به صلح میان دو کشور با این توافق موافقت کردهاند. او همچنین تأکید کرد انتظار دارد نتانیاهو و عون ظرف ۴ یا ۵ روز آینده در کاخ سفید با وی دیدار کنند.
نتانیاهو این آتشبس را فرصتی برای دستیابی به یک «توافق صلح تاریخی» با بیروت خواند، اما بار دیگر بر پیششرط خلع سلاح حزبالله تأکید کرد. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، نیز با استقبال از این بیانیه، آتشبس را خواسته اصلی کشورش از ابتدای جنگ دانست. با این حال، منابع خبری به فرانسپرس اطلاع دادند که رئیسجمهور لبنان درخواست ترامپ برای گفتگوی تلفنی مستقیم با نتانیاهو را رد کرده است.
حزبالله لبنان ضمن اعلام پایبندی به آتشبس، هشدار داد که نیروهایش در وضعیت آمادهباش کامل به سر میبرند. این گروه تأکید کرد با وجود رعایت توافق، «انگشتاش روی ماشه است» و به هرگونه نقض عهد از سوی اسرائیل بلافاصله پاسخ خواهد داد. از سوی دیگر، ارتش اسرائیل همچنان محدودیتهای تردد در مناطق مرزی را حفظ کرده است.
با تمام این تنشها، برخی غیرنظامیان امیدوارند زندگی به روال عادی بازگردد. اوفیر بن اریس لِو، شهروند ۳۱ ساله، به فرانسپرس گفت: «فرزندانم کوچک هستند و در تمام این مدت از ترس حملات راکتی از خانه خارج نشدیم. شرایط جنونآمیزی بود، اما حالا فکر میکنم آرامش برقرار شده و میتوانم دخترم را به پارک ببرم.»
