مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد ایران با مذاکره درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود موافقت کرده است و واشنگتن امیدوار است این گفتوگوها زمینه را برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکراتی گستردهتر فراهم کند.
روبیو روز سهشنبه، دوم ژوئن در جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا که برای بررسی درخواست بودجه وزارت امور خارجه برگزار شد، گفت: ما در حال گفتوگو هستیم. این احتمال پیش روی ما قرار دارد، که ممکن است امروز رخ دهد، ممکن است فردا رخ دهد و ممکن است هفته آینده رخ دهد، که برای اولینبار، دستکم تا جایی که من به خاطر دارم، آنها با مذاکره درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود موافقت کردهاند.
او افزود که آمریکا امیدوار است این مذاکرات به تفاهمی گستردهتر منجر شود که بازگشایی تنگه هرمز را نیز در بر بگیرد.
روبیو در این باره گفت: ما امیدواریم اتفاقی از این دست رخ دهد؛ بهگونهای که تنگهها بازگشایی شوند، وارد دورهای از مذاکرات درباره موضوعات بسیار مشخص شویم، مذاکراتی با چارچوب و حدود تعیینشده، با این امید که به نتیجهای برسیم که برای ما قابل قبول باشد و آنها نیز بتوانند آن را انجام دهند.
موضوع هستهای و تنگه هرمز
وزیر امور خارجه آمریکا اقدامات ایران در تنگه هرمز را غیرقانونی و خلاف قانون توصیف کرد و گفت: هیچ کشوری در جهان، بهجز ایران و شاید عمان که تا حدی با آن همراهی کرده، از آنچه ایران در تنگهها انجام میدهد حمایت نمیکند. چینیها مخالف هستند، روسها مخالف هستند، همه مخالف هستند، تمام جهان مخالف است.
وی گفت بازگشایی تنگه هرمز به این معناست که کشتیها بتوانند از آبهای بینالمللی بدون هدف قرار گرفتن و بدون پرداخت عوارض عبور کنند.
روبیو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال کاهش تحریمها در ازای بازگشایی تنگه هرمز گفت: خیر، چنین موضوعی مطرح نشده است.
وی افزود: هرگونه کاهش تحریمها مبتنی بر شروط خواهد بود؛ به این معنا که باید در ازای همان دلیلی باشد که این تحریمها در وهله اول به خاطر آن وضع شدند و آن، برنامه هستهای آنهاست.
وزیر امور خارجه آمریکا همچنین تأکید کرد که در صورت بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو خواهد کرد.
روبیو در بخش دیگری از اظهارات خود گفت مجتبی خامنهای، رهبر ایران، زنده است و همچنان در فرآیند تصمیمگیری نقش دارد، اما ارتباطات او از طریق پیامهای مکتوب و واسطهها انجام میشود.
توانمندیهای نظامی ایران و روند مذاکرات
وزیر امور خارجه آمریکا اظهار داشت روند مذاکرات از سوی ایران بسیار متمرکز به نظر میرسد و پیامهای مقامهای ایرانی برای تأیید به شورایی ارسال میشود؛ فرآیندی که به گفته وی بین سه تا پنج روز زمان میبرد تا پاسخ آن بازگردانده شود.
وی همچنین گفت حملات آمریکا و اسرائیل توانمندیهای موشکی و پهپادی ایران را به شدت تضعیف کرده است، اما افزود تهران همچنان پهپادهای زیادی در اختیار دارد و تولید این پهپادها نسبتاً آسان است.
اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا در حالی مطرح میشود که واشنگتن و تهران همچنان در تلاش هستند آتشبسی شکننده را به توافقی گستردهتر تبدیل کنند؛ روندی که پس از ماهها درگیری دنبال میشود.
تنشها و درگیریها از ۲۸ فوریه و با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. مقامهای ایرانی اعلام کردهاند از زمان آغاز جنگ بیش از سه هزار نفر کشته شدهاند. همچنین دستکم ۱۳ نظامی آمریکایی در حملات تلافیجویانه ایران کشته شدهاند.
