اتحادیه اروپا و بلوک مرکوسور روز شنبه، ۱۷ ژانویه توافق تجاری گستردهای را امضا کردند که هدف آن ایجاد یکی از بزرگترین مناطق تجارت آزاد جهان است.
این توافق میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا و کشورهای عضو مرکوسور شامل برزیل، آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه منعقد شده و بیش از ۷۰۰ میلیون نفر را در بر میگیرد و نزدیک به ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهان را پوشش میدهد.
این توافق پس از ۲۵ سال مذاکرات پیچیده و طولانی به نتیجه رسیده و در دورهای حاصل شده است که تهدیدهای تعرفهای دولت آمریکا، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بار دیگر بر تجارت جهانی سایه انداخته است.
اورزولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، در مراسم امضای توافق در شهر آسونسیون پاراگوئه گفت: ما تجارت منصفانه را بهجای تعرفهها و مشارکت سازنده و بلندمدت را بهجای انزوا انتخاب میکنیم.
در همین مراسم، سانتیاگو پنیا، رئیسجمهوری پاراگوئه، این توافق را نشانهای روشن در حمایت از تجارت بینالمللی در شرایط افزایش تنشهای جهانی دانست.
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا نیز تأکید کرد که این توافق در تضاد مستقیم با استفاده از تجارت بهعنوان سلاح ژئوپولیتیک قرار دارد.
از سوی دیگر، مائورو ویهرا، وزیر امور خارجه برزیل، این پیمان را سدی در برابر حمایتگرایی و غیرقابلپیشبینیبودن توصیف کرد.
لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهوری برزیل که از معماران اصلی توافق به شمار میرود، به دلیل عدم حضور در مراسم، این توافق را در دیدار جداگانه با فوندرلاین پیروزی چندجانبهگرایی خواند.
بر اساس مفاد توافق، در صورت تصویب آن در پارلمان اروپا و تأیید نهایی از سوی همه اعضای مرکوسور، تعرفههای بیش از ۹۰ درصد تجارت دوجانبه حذف خواهد شد و انتظار میرود این توافق تا پایان سال ۲۰۲۶ اجرایی شود. اتحادیه اروپا پیشبینی میکند صادراتش به مرکوسور ۳۹ درصد افزایش یابد، در حالی که صادرات مرکوسور به اروپا میتواند تا ۱۷ درصد رشد کند.
این توافق دسترسی محصولات کشاورزی آمریکای جنوبی مانند گوشت گاو، طیور و سویا را به بازارهای اروپا افزایش میدهد و همزمان صادرات خودرو، شراب و پنیر اتحادیه اروپا را تقویت میکند؛ موضوعی که با نگرانی کشاورزان اروپایی درباره رقابت با واردات ارزانتر نیز همراه بوده است.
کمیسیون اروپا برای کاهش این نگرانیها، پیشنهاد ایجاد تدابیر حفاظتی و صندوق بحران را مطرح کرده است تا در صورت افزایش ناگهانی واردات، امکان بازگرداندن موقت تعرفهها فراهم شود.
در مقابل، برخی منتقدان در آمریکای جنوبی هشدار دادهاند که سهمیهها و سازوکارهای حمایتی میتواند اثر اقتصادی توافق را محدود کند و بهویژه به صنعت خودروسازی داخلی آسیب بزند.
با این حال، حامیان توافق تأکید دارند که این پیمان پیامی روشن دارد و می گوید در شرایط افزایش حمایتگرایی در سایر نقاط جهان، اتحادیه اروپا و مرکوسور بر تعمیق همکاری اقتصادی و پیوندهای بلندمدت تأکید میکنند.
