گسترش درگیریها در خاورمیانه؛ اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز
همزمان با ادامه درگیریها میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده، حملات موشکی و پهپادی در منطقه خلیج و لبنان گزارش شده و اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز نگرانیها درباره بحران جهانی انرژی را افزایش داده است.
در پی گسترش درگیریها در خاورمیانه، بامداد دوشنبه انفجارهایی در بیروت پس از حملات اسرائیل به پایتخت لبنان گزارش شد. اسرائیل همچنین موج تازهای از حملات را علیه تهران آغاز کرد. همزمان در دبی، پس از اصابت یک پهپاد به مخزن سوختی در نزدیکی فرودگاه بینالمللی این شهر، فعالیت فرودگاه به طور موقت متوقف شد.
از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، ایران با استفاده از موشکها و پهپادها اهدافی در اسرائیل، پایگاههای آمریکا و زیرساختهای انرژی در برخی کشورهای عربی حوزه خلیج برا هدف قرار داده است.
همزمان، گزارشها حاکی از آن است که تردد کشتیها در تنگه هرمز با اختلال روبهرو شده است. حدود یکپنجم نفت جهان از این مسیر عبور میکند و اختلال در آن نگرانیها درباره بروز بحران جهانی انرژی را افزایش داده است.
در بازارهای جهانی انرژی، قیمت نفت برنت روز دوشنبه همچنان بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند. در معاملات اولیه به حدود ۱۰۴ دلار رسید که نسبت به زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران نزدیک به ۴۵ درصد افزایش نشان میدهد. در جریان این درگیریها، قیمت نفت در مقاطعی تا حدود ۱۲۰ دلار نیز افزایش یافته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد از حدود هفت کشور درخواست کرده است برای حفظ باز بودن تنگه هرمز ناوهای جنگی اعزام کنند، اما تاکنون تعهدی در این زمینه دریافت نشده است.
ترامپ هنگام بازگشت از فلوریدا به واشینگتن با هواپیمای ریاستجمهوری به خبرنگاران گفت: من از این کشورها میخواهم وارد عمل شوند و از قلمرو خودشان محافظت کنند، زیرا این قلمرو متعلق به خود آنها است.
او نامی از این کشورها نبرد، اما پیشتر از چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا درخواست کمک کرده بود.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گزارشها درباره احتمال تلاش تهران برای پایان دادن به درگیریها از طریق مذاکره را رد کرد.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: نیروهای مسلح قدرتمند ما به شلیک ادامه خواهند داد تا زمانی که رئیسجمهور ایالات متحده درک کند حملات غیرقانونی که علیه آمریکاییها و ایرانیها تحمیل کرده اشتباه است و هرگز نباید تکرار شود.
صبح دوشنبه، یک پهپاد به مخزن سوختی در نزدیکی فرودگاه بینالمللی دبی اصابت کرد و آتشسوزی بزرگی ایجاد شد. آتشنشانان موفق شدند آتش را مهار کنند و گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده است، اما فرودگاه برای مدتی تمامی پروازها را متوقف کرد.
از زمان آغاز درگیریها، ایران صدها موشک و پهپاد به سوی کشورهای حوزه خلیج که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند شلیک کرده است. مقامهای اماراتی اعلام کردهاند که بیشتر این حملات توسط سامانههای پدافند هوایی رهگیری شده است، هرچند بقایای برخی از آنها در داخل این کشور سقوط کرده است.
مقامهای ایرانی در روزهای اخیر امارات متحده عربی را متهم کردهاند که اجازه داده از خاک این کشور برای حمله به ایران استفاده شود. مقامهای اماراتی این اتهام را رد کرده و آن را گمراهکننده خواندهاند.
عربستان سعودی نیز اعلام کرد موجی از ۶۱ پهپاد را که به سمت منطقه شرقی این کشور محل استقرار تأسیسات مهم نفتی ارسال شده بود رهگیری کرده است.
ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد ایران موشکهایی به سمت اسرائیل شلیک کرده و از بمبهای خوشهای استفاده کرده است؛ مهماتی که میتوانند از برخی سامانههای دفاع هوایی عبور کرده و مهمات فرعی را در چندین نقطه پراکنده کنند.
در لبنان، اسرائیل اعلام کرده است که زیرساختهای مرتبط با حزبالله را هدف قرار داده و برای شماری از محلههای بیروت و همچنین مناطق جنوبی لبنان دستور تخلیه صادر کرده است. بر اساس گزارشها، بیش از ۸۰۰ هزار نفر در پی حملات اسرائیل در لبنان آواره شدهاند.
گزارشها همچنین حاکی است که دستکم ۸۵۰ نفر در لبنان بر اثر حملات اسرائیل کشته شدهاند که در میان آنها ۱۰۷ کودک و ۶۶ زن نیز وجود دارد.
در ایران نیز پس از اعلام آغاز حملات تازه اسرائیل به زیرساختها در تهران، صدای انفجارهایی در پایتخت و مناطق اطراف آن شنیده شد. بر اساس اعلام صلیب سرخ، تاکنون بیش از ۱۳۰۰ نفر در ایران کشته شدهاند.
در اسرائیل نیز ۱۲ نفر در نتیجه حملات موشکی ایران کشته شدهاند و شماری دیگر زخمی شدهاند. همچنین دستکم ۱۳ نظامی آمریکایی جان خود را از دست دادهاند که شش نفر از آنها هفته گذشته در سانحه سقوط یک هواپیما در عراق کشته شدند.
ترامپ همچنین هشدار داد کشورهایی را که به درخواست او برای کمک به تأمین امنیت تنگه هرمز پاسخ ندهند فراموش نخواهد کرد. او از کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، نام برد و گفت وی در ابتدا با اعزام ناوهای هواپیمابر بریتانیا به منطقه خطر مخالفت کرده بود.
ترامپ گفت: چه حمایت بگیریم چه نگیریم، اما میتوانم این را بگویم، و به آنها هم گفتهام: ما به یاد خواهیم داشت.
در همین حال، سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، روز دوشنبه به پارلمان این کشور گفت دولت او هیچ درخواستی از واشینگتن برای اعزام کشتی به منظور حفاظت از تنگه هرمز دریافت نکرده است.
با این حال او گفت ژاپن که بیش از ۹۰ درصد نفت خام خود را از خاورمیانه وارد میکند، درباره اقداماتی برای حفاظت از کشتیهای ژاپنی صرفنظر از درخواست آمریکا گفتوگوهایی انجام داده است.
شینجیرو کویزومی، وزیر دفاع ژاپن، نیز اعلام کرد با توجه به شرایط فعلی امنیتی برنامهای برای اعزام ناو جنگی به تنگه هرمز وجود ندارد.
ژاپن همچنین اعلام کرد برای مقابله با نگرانیها درباره کمبود عرضه و افزایش قیمتها، آزادسازی بخشی از ذخایر نفتی خود را آغاز کرده است.
ترامپ در عین حال ابراز امیدواری کرد که با پایان درگیریها قیمت نفت کاهش یابد و به خبرنگاران گفت: به محض اینکه این درگیری پایان یابد، قیمتها به شدت سقوط خواهد کرد و این موضوع خیلی سریع تمام خواهد شد.